Włochy zatrzymują statek ratowniczy Sea-Watch 5 na 45 dni i nakładają karę 7500 euro

Areszt administracyjny i kara finansowa

Włoski minister spraw wewnętrznych Matteo Piantedosi ogłosił 45-dniowy areszt administracyjny i karę 7500 euro dla statku ratowniczego Sea-Watch 5. Włoski resort spraw wewnętrznych nałożył sankcje, oskarżając organizację pozarządową o naruszenie przepisów morskich poprzez brak koordynacji z władzami Libii podczas operacji na wodach międzynarodowych. Piantedosi oświadczył w mediach społecznościowych, że operacje ratunkowe na Morzu Śródziemnym muszą być koordynowane bezpośrednio przez właściwe organy państwowe, a nie przez prywatne organizacje pozarządowe. Statek zacumował wcześniej w porcie w Neapolu 17 sierpnia 2026 roku, gdzie włoskie służby morskie wyznaczyły miejsce do wyokrętowania sześciu uratowanych osób. Sea-Watch zapowiedział złożenie odwołania od decyzji o areszcie do włoskiego sądu.

Statek pływający pod niemiecką banderą po raz kolejny nie przestrzegał obowiązków prawnych przewidzianych podczas operacji na morzu. To poważne naruszenie zasad: działania ratownicze na morzu muszą być zarządzane i koordynowane przez właściwe państwa, a nie przez organizacje pozarządowe.

Operacja ratunkowa z 13 sierpnia

Sankcje są następstwem operacji ratunkowej przeprowadzonej w czwartek, 13 sierpnia 2026 roku, kiedy załoga Sea-Watch 5 wyciągnęła z wód międzynarodowych sześć osób wyrzuconych za burtę przez przemytników ludzi. Sea-Watch potwierdził, że natychmiast po operacji powiadomił władze morskie Włoch i sąsiednich krajów europejskich, ale celowo nie poinformował Libijskiego Centrum Koordynacji Ratownictwa Morskiego. Organizacja humanitarna podała, że krótko po akcji uzbrojona libijska jednostka zbliżyła się do ratowników, wycelowała w nich broń i nakazała opuszczenie obszaru. W swoich oświadczeniach Sea-Watch odrzucił współpracę z libijskimi władzami, powołując się na międzynarodowe oskarżenia o handel ludźmi wobec osób takich jak Bija, Almasri i Saddam Haftar. Organizacja wskazała również, że Włochy przekazały około miliarda euro na statki, finansowanie i szkolenia dla libijskich jednostek morskich.

Debata polityczna i reakcje instytucjonalne

Środki administracyjne wywołały natychmiastowe reakcje w włoskiej polityce i instytucjach religijnych. Cristina Almici, posłanka rządzącej partii Bracia Włosi, broniła sankcji i odrzuciła zarzuty o współpracę rządu z przemytnikami ludzi. Almici stwierdziła, że zagraniczne organizacje pozarządowe muszą przestrzegać włoskiego prawa lub dochodzić swoich racji w sądzie konstytucyjnym. Z kolei polityk opozycyjnej partii Zieloni-Lewica, Angelo Bonelli, określił areszt administracyjny mianem zbrodni przeciwko ludzkości, nawiązując do katastrofy statku, w której dzień wcześniej utonęło 15 osób. Bonelli skrytykował rząd za zatrzymanie jednostki, która uratowała sześciu migrantów i dziecko, podczas gdy prawicowi politycy uczestniczyli w spotkaniu w Rimini, na którym papież Franciszek mówił o godności ludzkiej. Kardynał Matteo Maria Zuppi, przewodniczący Konferencji Episkopatu Włoch, wezwał do tego, aby obowiązek ratowania życia ludzkiego na morzu miał pierwszeństwo przed polaryzacją polityczną, doceniając jednocześnie humanitarne zachowanie włoskich służb podczas procedur wyokrętowania.

Ofiary na Morzu Śródziemnym i zatrzymania statków

45-dniowy areszt administracyjny to ósmy przypadek zatrzymania Sea-Watch 5 przez włoskie władze w 2026 roku. Według danych opublikowanych przez Sea-Watch, włoski rząd zatrzymał humanitarne statki ratownicze 44 razy od 2023 roku, co skutkowało ponad 960 dniami łącznego przestoju administracyjnego w operacjach poszukiwawczo-ratowniczych. Organizacja podała, że w 2026 roku na szlakach migracyjnych przez Morze Śródziemne zginęło lub zaginęło ponad 1600 osób, co czyni ten rok najbardziej tragicznym w ostatniej dekadzie. Obserwatorzy humanitarni udokumentowali 14 ciał dryfujących na morzu podczas jednego z incydentów w miniony weekend, a od 4 sierpnia 2026 roku w środkowej części Morza Śródziemnego odnaleziono ponad 55 ciał. Spór regulacyjny zbiega się z szerszymi napięciami dyplomatycznymi między Rzymem a Berlinem w kwestii zarządzania azylantami i procedur readmisji wynikających z rozporządzeń dublińskich.