Archidiecezja Nowego Jorku wypłaci ponad 800 mln dolarów około 1300 osobom wykorzystanym seksualnie przez duchownych

Porozumienie

Archidiecezja Nowego Jorku potwierdziła w sobotę, 24 października, że osiągnęła porozumienie z osobami, które doświadczyły wykorzystywania seksualnego przez duchownych. Łączna kwota wypłat przekracza 800 mln dolarów (według Deutsche Welle to około 714 mln euro). "The New York Times", który jako pierwszy poinformował o ugodzie, podał, że obejmuje ona około 1300 osób, a każda z nich otrzyma co najmniej 250 000 dolarów. Możliwe są wyższe kwoty, zależnie od stopnia doznanych krzywd. Porozumienie ma zostać formalnie podpisane na początku listopada, co zakończy wieloletnie spory sądowe.

Kwestie otwarte

Adwokat Paul Mones, reprezentujący część powodów, powiedział w sobotnim wywiadzie telefonicznym, że strony nie sfinalizowały jeszcze umowy i pozostało do doprecyzowania kilka szczegółów. Ofiary mają dwie ścieżki. Mogą zaakceptować ugodę i otrzymać 250 000 dolarów lub wypełnić formularz opisujący zdarzenia i wziąć udział w procedurze podziału środków, która ustali indywidualną kwotę, wyjaśnił Mones w rozmowie z "The Guardian". Dodał, że ugoda przyniesie zamknięcie sprawy wielu powodom, którzy są w wieku 60, 70, a nawet 80 lat. Doniesienia wskazują również, że umowa zmniejszy ryzyko bankructwa archidiecezji, co spotkało archidiecezję w Nowym Orleanie w obliczu podobnych skandali.

Jak doszło do roszczeń

Spór prawny sięga 2006 roku, kiedy sąd apelacyjny stanu Nowy Jork odmówił zniesienia przedawnienia dla zarzutów dotyczących nadużyć z lat 60., 70. i 80. W 2019 roku stan przyjął ustawę Child Victims Act, pozwalającą ofiarom na wnoszenie pozwów cywilnych do ukończenia 55. roku życia. Tysiące osób złożyło wówczas pozwy przeciwko archidiecezji, skautom (Boy Scouts) i Jeffreyowi Epsteinowi. Przed odejściem ze stanowiska kardynał Timothy Dolan ogłosił utworzenie funduszu dla ofiar w wysokości 300 mln dolarów. Ronald Hicks, mianowany przez papieża Leona XIV w grudniu 2025 roku, zastąpił Dolana na stanowisku arcybiskupa. Ugoda w Nowym Jorku jest drugą co do wielkości taką wypłatą w USA, po ugodzie w Los Angeles z 2024 roku na kwotę 880 mln dolarów.

Reakcja archidiecezji i prawników

Hicks napisał w e-mailu do swoich księży, który udostępniono "The New York Times" i przekazano AFP, że archidiecezja jest bliska zaoferowania ofiarom pewnej formy uzdrowienia.

Jesteśmy o krok od tego, by – z Bożą pomocą – przynieść pewną miarę uzdrowienia i pojednania wszystkim ofiarom.

Jeff Anderson, adwokat reprezentujący ofiary, którego kancelaria prowadzi sprawy 300 poszkodowanych, nazwał w oświadczeniu wynik ugody znaczącym krokiem.

Jednomyślne porozumienie ofiar, które złożyły roszczenia przeciwko Archidiecezji Nowego Jorku, stanowi ważny moment w dążeniu do sprawiedliwości.

Szerszy kontekst skandalu

Od początku XXI wieku Kościół katolicki w USA wstrząsany jest szerokim skandalem dotyczącym nadużyć. Ówczesne doniesienia medialne ujawniły, że księża przez dziesięciolecia wykorzystywali seksualnie tysiące dzieci, a przywódcy kościelni często tuszowali sprawy lub przenosili duchownych, którym zarzuca się nadużycia, zamiast zgłaszać ich władzom. Diecezje w całym kraju wypłaciły już setki milionów dolarów odszkodowań, a niektóre uruchomiły programy rekompensat dla ofiar bez długotrwałych procesów sądowych. Ugoda w Nowym Jorku rozwiązuje roszczenia w tym stanie, ale Kościół nadal mierzy się z pozwami dotyczącymi nadużyć w innych stanach.