UE zatwierdza 21. pakiet sankcji wobec Rosji, zamraża cenę ropy na 44,10 USD po ustępstwach wobec Grecji

Porozumienie osiągnięte po tygodniach impasu

Ambasadorzy państw członkowskich Unii Europejskiej osiągnęli w czwartek porozumienie polityczne w sprawie 21. pakietu sankcji wobec Rosji, przełamując greckie weto, które blokowało te środki przez wiele tygodni. Umowę zawarto w trybie pisemnym, dając rządom krajowym 24 godziny na zgłoszenie sprzeciwu przed formalnym przyjęciem. Dyplomaci określili negocjacje jako złożone, podkreślając jednak, że zachowano jedność, podobnie jak przy poprzednich 20 pakietach. Przełom nastąpił po tym, jak Grecja uzyskała ustępstwa dla swojego sektora żeglugowego, co pozwoliło na procedowanie pakietu przed przerwą wakacyjną.

Limit cen ropy zamrożony na 44,10 USD

Najpilniejszym elementem było przedłużenie limitu cen rosyjskiej ropy naftowej. Obowiązujący mechanizm, ustalający maksymalną cenę na poziomie 15% poniżej średniej rynkowej, wymagał rewizji w czwartek. Bez porozumienia limit wzrósłby automatycznie do około 60 USD za baryłkę, co wynikałoby ze skoku globalnych cen ropy po zamknięciu Cieśniny Ormuz podczas kampanii wojskowej Donalda Trumpa w Iranie. Urzędnicy unijni uznali ten poziom za nieakceptowalny, ponieważ zwiększyłby on przychody wojenne Władimira Putina. 27 państw członkowskich zdecydowało się zamrozić limit na obecnym poziomie 44,10 USD za baryłkę na kolejne 12 miesięcy.

Greckie wyłączenie dla żeglugi odblokowuje umowę

Grecja blokowała pakiet z powodu zapisu zakazującego unijnym operatorom transportu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) do krajów trzecich. Zakaz ten był pierwotnie częścią 19. pakietu sankcji przyjętego pod koniec 2025 roku, jednak Ateny argumentowały, że został wprowadzony bez odpowiedniej podstawy prawnej. Rząd grecki, pod naciskiem magnata żeglugowego George'a Prokopiou, którego firma Dynagas obsługuje lodołamacze LNG obsługujące projekt Jamał LNG w Arktyce, zażądał wyłączenia. Kompromis pozwala na kontynuację kontraktów podpisanych przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, jednocześnie zakazując zawierania nowych. Dyrektor generalny Total, Patrick Pouyanné, również lobbował w Brukseli za złagodzeniem zakazu obrotu LNG, który ma wejść w życie w styczniu 2027 roku.

Rozszerzenie sankcji finansowych i sektorowych

Poza energetyką pakiet dodaje 32 rosyjskie banki do listy podmiotów objętych zakazem transakcyjnym. Uderza również w firmy zajmujące się aktywami kryptograficznymi oraz platformy handlu ropą. Po raz pierwszy UE nakłada sankcje na statki wspierające tzw. flotę cieni Rosji, wykorzystywaną do obchodzenia zachodnich ograniczeń eksportu ropy. Proponowany szeroki zakaz wizowy dla obywateli Rosji, którzy walczyli w Ukrainie, został odroczony, a państwa członkowskie zobowiązały się jedynie do dalszych prac nad tym rozwiązaniem w przyszłości. Bułgarii udało się utrzymać patriarchę Cyryla, głowę Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, poza listą sankcyjną. Portugalia i Niemcy zgłaszały obawy dotyczące importu rosyjskiego dorsza, podczas gdy Włochy i Francja sprzeciwiały się ograniczeniom wizowym.

Przywódcy UE chwalą pakiet

W czasie, gdy Ukraina zyskuje przewagę militarną, nasze sankcje nadal osłabiają fundamenty gospodarcze rosyjskiego wysiłku wojennego. Dodajemy kolejne 32 rosyjskie banki do naszej listy podmiotów objętych zakazem transakcyjnym, a także firmy kryptowalutowe i platformy handlu ropą. Zamrażamy korektę limitu cen ropy na rok, aby rosyjska machina wojenna nie korzystała z szoków rynkowych. Po raz pierwszy nakładamy sankcje na statki wspierające rosyjską flotę cieni. Podjęliśmy również ważny krok w kierunku formalnego zakazu wjazdu rosyjskich bojowników do UE.

Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa nazwał pakiet kolejnym zdecydowanym krokiem w celu zintensyfikowania presji na Rosję i podkreślił, że wsparcie UE dla Ukrainy oraz dążenie do sprawiedliwego i trwałego pokoju pozostają niezachwiane. Wysoka przedstawiciel Kaja Kallas wcześniej groziła uruchomieniem alternatywnego planu, jeśli porozumienie nie zostanie osiągnięte przed przerwą wakacyjną.

Co dalej

Tryb pisemny oznacza, że sankcje zostaną formalnie przyjęte, chyba że państwo członkowskie zgłosi sprzeciw w ciągu 24 godzin. Dyplomaci nie spodziewają się dalszych przeszkód. Uwaga skupia się teraz na wdrożeniu nowych środków oraz trwających pracach nad odroczonym zakazem wizowym dla rosyjskich bojowników. Zamrożenie limitu cen ropy ma na celu pozbawienie Moskwy znacznych dochodów w czasie zwiększonej zmienności na rynku energii.