Sześciu płatników netto do budżetu UE żąda cięć w propozycji wydatków na poziomie 2 bln euro

Szczyt w Berlinie i żądania cięć wydatków

Przywódcy sześciu państw Unii Europejskiej będących płatnikami netto zebrali się 27 sierpnia 2026 r. w Berlinie, aby zażądać redukcji o kilkaset miliardów euro w kolejnym wieloletnim budżecie wspólnoty. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz gościł kanclerza Austrii Christiana Stockera, premier Danii Mette Frederiksen oraz premiera Finlandii Petteri Orpo w Urzędzie Kanclerskim, podczas gdy premier Holandii Rob Jetten i premier Szwecji Ulf Kristersson uczestniczyli w spotkaniu za pośrednictwem wideokonferencji. Sześć rządów wydało wspólną deklarację sprzeciwiającą się projektowi Wieloletnich Ram Finansowych Komisji Europejskiej na lata 2028–2034, który zakłada wydatki na poziomie blisko 2 bln euro (2,33 bln USD). Kwota ta stanowi wzrost o 60% w porównaniu z obecnym budżetem bazowym. Koalicja podkreśliła, że redukcje wydatków muszą być stosowane w sposób zrównoważony we wszystkich kategoriach budżetowych, rozszerzając wcześniejszą niemiecką propozycję z czerwca 2026 r. dotyczącą cięć na kwotę 400 mld euro. Merz argumentował, że Bruksela nie może zwiększać wydatków w czasie, gdy państwa członkowskie prowadzą krajową konsolidację fiskalną.

Nie jesteśmy skąpi, ale tego rodzaju alokacje, zaproponowane przez Komisję, po prostu nie pasują do naszych czasów.

Ograniczenia fiskalne i priorytety geopolityczne

Sześć państw będących płatnikami netto finansuje łącznie około 40% całkowitego budżetu UE i zapewnia 70% dwustronnej pomocy przekazywanej Ukrainie przez państwa członkowskie UE. Premier Danii Frederiksen stwierdziła, że Europa stoi w obliczu zagrożeń hybrydowych ze strony Rosji, co wymaga od wspólnoty skupienia wspólnych zasobów na obronności, ochronie granic zewnętrznych i wsparciu dla Ukrainy. Premier Finlandii Orpo wskazał na 1340-kilometrową granicę Finlandii z Rosją, argumentując, że fundusze UE muszą odzwierciedlać realia bezpieczeństwa wzdłuż granicy zewnętrznej. We wspólnym stanowisku sześciu przywódców sprzeciwiło się wszelkim nowym mechanizmom wspólnego zaciągania pożyczek przez UE w celu sfinansowania budżetu. Zażądali również ścisłej warunkowości w zakresie praworządności przy wypłatach z UE i nalegali, aby instytucje unijne wypełniały swoje obowiązki bez zwiększania personelu administracyjnego.

Rabaty krajowe i presja wewnętrzna

Kanclerz Austrii Christian Stocker podkreślił, że krajowi wyborcy podlegają rygorom oszczędnościowym, co czyni znaczną ekspansję budżetową w Brukseli nie do obrony. Stocker potwierdził, że Austria będzie nadal nalegać na utrzymanie swojego krajowego rabatu budżetowego po 2027 r. Wezwał również do zachowania finansowania sektorów takich jak rozwój regionalny i rolnictwo, które stanowią ponad połowę całkowitych wydatków UE. Stocker utrzymał, że dyscyplina fiskalna pozostaje niezbędna dla celów polityki europejskiej.

Silny budżet nie jest automatycznie największym budżetem.

Starcie z sojusznikami spójności i droga do jednomyślności

Stanowisko sześciu płatników netto prowadzi do bezpośrednich negocjacji z „Przyjaciółmi Spójności”, sojuszem 16 państw członkowskich, w tym Hiszpanii. Grupa spójności popiera zwiększenie bazowego budżetu UE z obecnych 1,2 bln euro do 2 bln euro, zauważając, że całkowite wydatki UE osiągnęły już 2 bln euro, gdy dodano fundusze na odbudowę po pandemii w ramach Next Generation EU. Ponieważ Wieloletnie Ramy Finansowe wymagają jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich, osiągnięcie porozumienia wymaga zrównoważenia żądań oszczędnościowych północy z wezwaniami południa i wschodu do ochrony spójności regionalnej. Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa odwiedza stolice państw członkowskich, aby wynegocjować kompromis, dążąc do ostatecznego porozumienia przed końcem 2026 r.