Lonnie Bunch, sekretarz Smithsonian Institution, odchodzi ze stanowiska pod naciskiem Białego Domu

Zmiana przywództwa w kompleksie muzeów narodowych

Lonnie G. Bunch III, 14. sekretarz Smithsonian Institution i pierwszy czarnoskóry lider w jej 180-letniej historii, ogłosił we wtorek 8 września 2026 roku, że przejdzie na emeryturę z końcem roku kalendarzowego. 73-letni Bunch spędził niemal 38 lat na różnych stanowiskach w instytucji, do której dołączył w 1978 roku. Jego kariera obejmowała funkcje kuratorskie w National Air and Space Museum oraz National Museum of American History, stanowisko prezesa Chicago Historical Society oraz funkcję dyrektora założyciela National Museum of African American History and Culture od 2005 roku. Smithsonian zarządza 21 muzeami i galeriami, 21 bibliotekami, National Zoo oraz wieloma placówkami badawczymi przy rocznym budżecie wynoszącym około 1 mld USD, z czego około 60% pochodzi z funduszy federalnych.

Nadszedł czas na mój kolejny rozdział, rozdział, który pozwoli mi nadal chronić integralność Smithsonian i bronić znaczenia historii, która naświetla i celebruje złożoną opowieść o naszym narodzie.

Eskalacja konfliktu z Białym Domem

Bunch ogłosił swoje odejście po długotrwałej kontroli ze strony prezydenta Donalda Trumpa, który wielokrotnie oskarżał instytucję o stronniczość ideologiczną i promowanie dzielącej interpretacji historii Ameryki. W marcu 2025 roku Trump wydał rozporządzenie wykonawcze, w którym oskarżył kompleks o przyjęcie ideologii opartej na rasie, a dwa miesiące później dążył do odwołania dyrektor National Portrait Gallery, Kim Sajet, która ustąpiła w czerwcu 2025 roku. Administracja poleciła wiceprezydentowi JD Vance'owi nadzorowanie wewnętrznego przeglądu programów, zaproponowała 12-procentową redukcję budżetu Smithsonian na rok fiskalny 2026 i skrytykowała instytucję za skupienie się na historii niewolnictwa zamiast na osiągnięciach narodowych.

Raport na 4 lipca i kontrola kongresowa

Napięcia gwałtownie wzrosły 4 lipca 2026 roku, w 250. rocznicę Deklaracji Niepodległości, gdy Rada Polityki Wewnętrznej Białego Domu opublikowała 162-stronicowy raport zatytułowany "Saving America's Story". Dokument oskarżył kierownictwo muzeów o aktywizm antybiały, gloryfikowanie marksistów i zmienianie materiałów dotyczących płci. Raport sugerował umieszczenie przy wejściach znaków ostrzegających zwiedzających, że wystawy zostały przygotowane przez osoby wrogie krajowi. Trump wydał później rozporządzenie wykonawcze wymagające umieszczenia etykiet ostrzegawczych w National Museum of American History. Dyrektor tej placówki, Anthea Hartig, stanęła w konsekwencji przed dwiema komisjami Kongresu, gdzie ustawodawcy kwestionowali jej patriotyzm, a urzędnik gabinetowy wysłał w sierpniu list z groźbą wstrzymania finansowania federalnego dla Rady Regentów.

Muszę być szczery, to było stresujące.

Reakcje na ogłoszenie o przejściu na emeryturę

Bunch powiedział dziennikarzom, że choć sytuacja była trudna, decyzja o odejściu była osobista i nie stanowiła kapitulacji, zaznaczając, że starał się bronić granic instytucjonalnych, zarządzając jednocześnie tarciami administracyjnymi. Prezes Sądu Najwyższego John Roberts, który pełni funkcję kanclerza Smithsonian, pochwalił przywództwo Buncha w ciągu niemal czterech dekad służby publicznej.

Sekretarz Bunch dążył do doskonałości w opowiadaniu historii naszego narodu.

Naukowcy, tacy jak dyrektor wykonawcza American Historical Association Sarah Weicksel, wyrazili obawę, że odejście może narazić Smithsonian na większe wpływy polityczne, podczas gdy konserwatywni komentatorzy z Heritage Foundation z zadowoleniem przyjęli zmianę na stanowisku lidera. Smithsonian poinformował, że szczegóły dotyczące poszukiwań nowego sekretarza zostaną ogłoszone w późniejszym terminie.