Szczyt COP17 w Erywaniu: ONZ ostrzega, że cele dotyczące bioróżnorodności nie są realizowane

Otwarcie w Erywaniu

Siedemnasta Konferencja Stron Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej (COP17) rozpoczęła się w poniedziałek 19 października w Erywaniu w Armenii. Konferencja potrwa do 30 października, a delegaci dokonują przeglądu postępów 196 państw, które przyjęły cele w 2022 roku. Program obejmuje negocjacje w sprawie finansowania między Globalną Północą a Południem, ocenę wdrożonych środków oraz dyskusję nad rolą społeczności rdzennych. Organizatorzy spodziewają się udziału nawet 15 000 osób.

Opóźnienia w realizacji celów na 2030 rok

W 2022 roku w Montrealu niemal wszystkie te kraje zobowiązały się do realizacji 23 celów na 2030 rok, w tym ochrony 30% obszarów lądowych i morskich. Erywań jest gospodarzem pierwszego globalnego przeglądu tych ram, a ONZ wskazuje, że świat nie jest na drodze do powstrzymania utraty bioróżnorodności ani odtworzenia zniszczonych ekosystemów. Ponad 90% krajów wyznaczyło cele krajowe, a zdecydowana większość stworzyła plany i systemy raportowania, jednak realne działania są opóźnione. Astrid Schomaker, sekretarz wykonawcza Konwencji, powiedziała podczas sesji otwierającej, że decyzje podjęte w ciągu najbliższych dwóch tygodni wpłyną na miliardy ludzi, podkreślając jednocześnie przeszkody finansowe. Trwająca obecnie pierwsza globalna ocena zobowiązań z 2022 roku pokaże, jak daleko posunęły się kraje i jakie dodatkowe kroki są potrzebne, aby osiągnąć 23 cele do 2030 roku.

Jelle Behagel, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Wageningen w Holandii, nie spodziewa się realizacji celów na 2030 rok. Uważa, że cel ochrony 30% obszarów może być jeszcze osiągalny, zwłaszcza na lądzie, przy wsparciu UE. Określił cele dotyczące handlu dziką fauną i florą, wymierania gatunków oraz zanieczyszczeń jako trudniejsze do osiągnięcia, ponieważ są one powiązane ze wzrostem gospodarczym. Ograniczanie szkodliwych dotacji, głównie w rolnictwie, również postępuje powoli.

Finansowanie i prezydencja Armenii

Największą luką pozostaje finansowanie. Kraje zobowiązały się do mobilizacji 200 mld USD rocznie do 2030 roku na rzecz bioróżnorodności, a ten cel również nie jest realizowany zgodnie z harmonogramem. Jak podaje Le Temps, globalny deficyt finansowania i trudności budżetowe w poszczególnych krajach utrudniają przekucie zobowiązań w działanie. Minister środowiska Armenii, Hambardzum Matevosyan, został wybrany na przewodniczącego konferencji na dwuletnią kadencję. Zobowiązał się do bezstronnego prowadzenia negocjacji i zapewnienia każdej delegacji możliwości przedstawienia swojego stanowiska. Powiedział podczas sesji, że zadaniem na najbliższe dwa tygodnie jest przezwyciężenie różnic, osiągnięcie konsensusu i dostarczenie wyników. W piątek 16 października premier Nikol Paszynian powiedział na szczycie szefów państw i rządów, że zbiorowo kraje nie są jeszcze na właściwej drodze, a większość wysokich rangą przywódców na tym szczycie pochodziła z krajów sąsiednich.

Badanie zapylaczy

Opublikowane wraz z rozpoczęciem szczytu badanie wskazuje na spadek liczebności dzikich zapylaczy w Europie. Większość europejskich gatunków dzikich pszczół i około połowa gatunków bzygów odnotowała spadek w ciągu ostatniego stulecia, wynika z badań obejmujących 88% gatunków pszczół i bzygów na kontynencie. Dane od 1921 roku pokazują, że w każdym regionie z wyjątkiem Alp więcej gatunków pszczół wymiera, niż się pojawia. Spośród gatunków odnotowanych w ciągu ostatniego stulecia 91% zarejestrowano również co najmniej raz w latach 2001–2020, co oznacza, że nawet 9% mogło wyginąć w Europie, choć naukowcy nie spodziewają się jeszcze masowego wymierania. Prawie 90% dzikich roślin kwiatowych zależy częściowo od zapylania przez zwierzęta. Główny autor, Carlos Martínez-Núñez z Hiszpańskiej Rady Badań Naukowych, powiedział, że straty mogą pozostawać ukryte za pozornie stabilnymi liczbami.

Fakt, że niektóre gatunki obecnie się rozwijają, nie oznacza, że pozostaną zwycięzcami w miarę nasilania się zmian klimatycznych i utraty siedlisk.

Szwajcaria i krytyka krajowa

Szwajcaria wysyła na konferencję Katrin Schneeberger, dyrektor Federalnego Urzędu ds. Środowiska, co potwierdził rzecznik federalny. Raffael Ayé, dyrektor BirdLife Switzerland, skrytykował politykę krajową. Powiedział, że po zgodzie na poziomie międzynarodowym w 2022 roku na zrobienie znacznie więcej dla bioróżnorodności, Szwajcaria ogranicza zasoby finansowe w kraju i nadal nie wprowadziła podstaw prawnych, które mogłyby funkcjonować od dziesięcioleci.