Sejm przyjął ustawy łagodzące przepisy aborcyjne. Prezydent zapowiada weto

Sejm przyjął dwa projekty ustaw

We wtorek 20 października Sejm przegłosował dwie ustawy łagodzące niemal całkowity zakaz aborcji w Polsce. Pierwsza z nich częściowo dekryminalizuje przerywanie ciąży za zgodą kobiety i znosi odpowiedzialność karną za pomoc w aborcji samodzielnej. Druga dopuszcza terminację ciąży w przypadku ciężkich wad płodu, czyli przesłanki, którą Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodną z konstytucją w 2020 roku. Oba projekty trafią teraz do Senatu. Jak podał portal wPolityce, ustawa o częściowej dekryminalizacji przeszła stosunkiem głosów 217 do 213, co Frankfurter Rundschau określił jako minimalną większość.

Aborcja w Polsce jest obecnie legalna tylko w przypadku czynu zabronionego, takiego jak gwałt lub kazirodztwo, oraz w innych wąskich przypadkach. Wyrok Trybunału z 2020 roku zaostrzył już wcześniej restrykcyjne przepisy i wywołał protesty, które The Guardian określił jako największe od upadku komunizmu. Uważa się, że protesty te pomogły Donaldowi Tuskowi wygrać wybory w 2023 roku dzięki obietnicy zmiany prawa w ciągu 100 dni. W 2025 roku Tusk wycofał się z legalizacji aborcji do 12. tygodnia, argumentując, że w parlamencie „po prostu nie ma większości” dla takiej reformy.

Prezydenckie weto nad ustawami

Jeśli Senat przyjmie ustawy bez poprawek, Karol Nawrocki prawdopodobnie je zawetuje, jak podaje niemiecka agencja katolicka KNA za Deutsche Welle. Frankfurter Rundschau zauważa, że koalicja rządząca nie posiada większości potrzebnej do odrzucenia weta. Od objęcia urzędu w sierpniu 2025 roku Nawrocki zawetował 45 ustaw, a rząd oszacował, że weta te kosztowały państwo około 8 mld złotych. Leah Hoctor z Center for Reproductive Rights stwierdziła, że zmiany będą ograniczone, a inicjatywa Legalna Aborcja oceniła, że żadna z ustaw nie pomoże kobietom potrzebującym aborcji w tej chwili.

Te ustawy stanowią zmianę na bardzo małą skalę.

Podziały w PSL

Urszula Pasławska, wiceprezes PSL, stwierdziła, że ustawa o częściowej dekryminalizacji przywraca kompromis aborcyjny, który istniał przed wyrokiem z 2020 roku. Argumentowała, że wielu posłów PiS przepraszało za tamten wyrok, a mimo to zagłosowało przeciwko kompromisowi.

Wielu posłów PiS przepraszało za tamten wyrok, ale wczoraj połknęli własne języki, bo zagłosowali przeciwko kompromisowi aborcyjnemu, który funkcjonował przez 30 lat.

Pasławska dodała również, że widzi na prawicy wyścig o wyborców Grzegorza Brauna. Portal wPolityce podał, że 10 posłów PSL zagłosowało za ustawą o częściowej dekryminalizacji, a 14 przeciw, przy czym wśród przeciwników znalazł się lider PSL Władysław Kosiniak-Kamysz. Komentator Rzeczpospolitej Tomasz Terlikowski ocenił, że partia ryzykuje utratę konserwatywnych wyborców, nie zyskując przy tym poparcia na lewicy.

Protesty i co dalej

Fundacja Widzialne wezwała do wyjścia na ulice w czwartek 22 października i zapowiedziała manifestacje w 27 miastach, jak podaje The Guardian. Portal wPolityce poinformował, że Strajk Kobiet początkowo zapowiedział protesty w 22 miastach, a później planował je w 28 miastach w czwartek, domagając się legalnej aborcji do 12. tygodnia. Poniżej przedstawiono chronologię kluczowych dat od wyroku z 2020 roku do protestów w tym tygodniu.

Kolejnym etapem prac jest Senat, po czym ustawy trafią na biurko prezydenta, który podejmie ostateczną decyzję.