Protesty „Karaluchów” w Indiach: Modi zapowiada sądy przyspieszone, młodzi nie ustępują
Dziesiątki tysięcy osób od kilku dni gromadzą się w Nowym Delhi, domagając się dymisji ministra edukacji po tym, jak wyciek pytań na egzaminie wstępnym na studia medyczne dotknął około 2 mln studentów.
Jak satyryczny wpis stał się ruchem ulicznym
Wszystko zaczęło się od sześciu słów w serwisie X: „Co by było, gdyby wszystkie karaluchy połączyły siły?”. 30-letni autor, strateg komunikacji politycznej Abhijeet Dipke, opublikował je 16 maja po tym, jak sędzia Sądu Najwyższego podczas rozprawy porównał bezrobotną młodzież do „karaluchów”. Sędzia Surya Kant stwierdził później, że jego słowa zostały źle zinterpretowane, ale wpis Dipkego zdążył już stać się viralem. Wokół mema uformowała się satyryczna platforma Cockroach Janta Party (CJP), dając milionom sfrustrowanych młodych Hindusów punkt odniesienia w obliczu wysokiego bezrobocia i narastającego skandalu z wyciekami arkuszy egzaminacyjnych.
Mój ojciec pochodzi z bardzo skromnego środowiska. Dorastał w skrajnej biedzie. Mój dziadek był zwykłym rolnikiem.
Dipke, pochodzący z dalickiej rodziny z Aurangabadu w stanie Maharasztra, przyleciał na początku czerwca z Bostonu, aby rozpocząć protest w pobliżu obserwatorium Jantar Mantar w centrum Delhi. Z brodą, w t-shircie i dżinsach, stał się stałym elementem protestu na podwyższeniu, wzywając tłumy do zachowania spokoju przy jednoczesnym wywieraniu presji na rząd. W zeszłym tygodniu pewna kobieta oblała go niebieskim atramentem, oskarżając CJP o znieważenie hinduskiego bóstwa, Pana Ramy.
Skandal NEET i rozszerzający się bunt
Bezpośrednim impulsem był wyciek arkusza egzaminacyjnego NEET w maju 2026 r., który dotknął około 2,27 mln kandydatów na lekarzy i został powiązany z kilkoma samobójstwami studentów. Władze anulowały pierwotny test i zarządziły ogólnokrajową powtórkę na 21 czerwca. Indyjskie Siły Powietrzne zostały zaangażowane do przetransportowania zapieczętowanych arkuszy prawie 200 lotami do 18 ośrodków w całym kraju.
Spędziłem ostatnie dwa lata przygotowując się do NEET, tylko po to, by usłyszeć, że wyniki pierwotnego testu zostaną anulowane. Oburzenie studentów jest naturalnym skutkiem.
21-letni student z Delhi przyznał, że cała sytuacja wywołała u niego paraliżujący lęk. Ruch rozszerzył się poza kwestie egzaminacyjne, przyciągając profesjonalistów i rodziny oraz kanalizując szerszą frustrację społeczną. Protestujący domagają się dymisji ministra edukacji Dharmendry Pradhana, reform systemu egzaminacyjnego oraz odszkodowań dla rodzin studentów, którzy popełnili samobójstwo.
Konfrontacje na ulicach
W poniedziałek tysiące protestujących zignorowały ograniczenia i próbowały przemaszerować pod parlament, zanim policja rozbiła demonstrację przy użyciu gazu łzawiącego i pałek. Represje wywołały oburzenie opinii publicznej i przyciągnęły na ulice jeszcze więcej osób. Do czwartkowego poranka protestujący przegrupowali się pod Jantar Mantar mimo blokad dróg, a władze zawiesiły kursowanie metra w Delhi na 16 stacjach w centrum miasta, aby ograniczyć dostęp.
Wiedziałam jedno. Jeśli to zaczęłam, muszę to skończyć.
W Mumbaju determinację ruchu uchwycił jeden obraz. 27-letnia Rhiya Ahir stanęła przed policyjną furgonetką na około 40 minut, odmawiając odejścia, dopóki zatrzymani wewnątrz demonstranci nie zostaną wypuszczeni. Powiedziała, że nie może zaakceptować traktowania zwykłych obywateli jak przestępców tylko za to, że demonstrują. Kierowca dodał gazu, co ją przestraszyło, ale nie ustąpiła.
Modi reaguje sądami i rzadkim nagraniem
W obliczu rosnącej presji premier Narendra Modi odniósł się do sprawy publicznie po raz pierwszy w czwartek, ogłaszając utworzenie sądów przyspieszonych do rozpatrywania spraw dotyczących wycieków arkuszy egzaminacyjnych. „Nic nie jest ważniejsze niż dobro i przyszłość naszej młodzieży!” – napisał Modi w serwisie X. Późnym wieczorem opublikował rzadkie nagranie wideo na swoim koncie, próbując uspokoić nastroje, gdy studenci przygotowywali się do piątkowych protestów w całym kraju.
Nic nie jest ważniejsze niż dobro i przyszłość naszej młodzieży!
Liderzy CJP odpowiedzieli w swoim stylu. Dipke opublikował mema z ministrem Pradhanem i podpisem: „Cześć, nazywam się Nic”. Ruch zapowiada, że nie zakończy działań, dopóki Pradhan nie poda się do dymisji.
Strajk głodowy i co dalej
Znany aktywista Sonam Wangchuk dołączył do demonstracji i rozpoczął strajk głodowy, który trwał 26 dni; twierdzi, że stracił w tym czasie 11 kg. Zakończył post późnym wieczorem w czwartek, ale liderzy studenccy zapowiadają, że protesty będą trwały do czasu spełnienia ich żądań. Sporadyczne protesty odnotowano również w innych częściach kraju, w tym w centrum finansowym, Mumbaju. Stały strumień dostawców jedzenia przywożących posiłki, przekąski i wodę butelkowaną, finansowany z darowizn zwolenników z Indii i zagranicy, pomaga podtrzymać okupację.
| 2026-05-15 | Sędzia Sądu Najwyższego Surya Kant porównuje bezrobotną młodzież do „karaluchów” podczas rozprawy. |
|---|---|
| 2026-05-16 | Abhijeet Dipke publikuje w serwisie X wpis „Co by było, gdyby wszystkie karaluchy połączyły siły?”; powstaje Cockroach Janta Party jako platforma satyryczna. |
| 2026-05 | Wybucha skandal z wyciekiem arkusza egzaminacyjnego NEET; dotkniętych około 2,27 mln studentów. |
| 2026-06-21 | Przeprowadzono ogólnokrajową powtórkę egzaminu NEET; Indyjskie Siły Powietrzne realizują prawie 200 lotów w celu transportu arkuszy. |
| 2026-07-21 | Policja używa gazu łzawiącego i pałek, aby powstrzymać tysiące protestujących maszerujących pod parlament w Nowym Delhi. |
| 2026-07-23 | Modi ogłasza sądy przyspieszone i publikuje rzadkie nagranie wideo; Sonam Wangchuk kończy 26-dniowy strajk głodowy. |
Satyryczne korzenie ruchu pozostają nienaruszone, ale pytanie brzmi, czy to kolejny protest studencki, który wygaśnie, czy początek czegoś większego. Ruchy studenckie okresowo zmieniały indyjską politykę, od agitacji Nav Nirman w Gudźaracie po ruch Jayaprakasha Narayana przeciwko Indirze Gandhi w latach 70. Inne wybuchały gwałtownie, by po chwili zniknąć.
Źródła
- Meet the volunteers keeping India's 'cockroach' protests going
Reuters · 23 lip - Abhijeet Dipke, face of India's first Gen Z protest movement
Reuters · 23 lip - A single photo captures the resolve behind India's "Cockroach" protests
AP NEWS · 23 lip - India protest movement holds capital sit-in as police crack down on demonstrators
AP NEWS · 23 lip - Modi Seeks to Calm Anger in Rare Video as India Protests Widen
Bloomberg Business · 24 lip - Cockroach Revolt Exposes Cracks in Modi's Vision of Rising India
Bloomberg Business · 24 lip - CJP protests at Jantar Mantar: The youth movement India's Modi didn't see coming
BBC · 23 lip - The facts of India's Gen-Z revolt
New Statesman · 23 lip