Melania Trump wynegocjowała zawieszenie broni w Oleszkach, Ukraina i Rosja planują nowe rozmowy pokojowe

Lokalny rozejm w Oleszkach

Biały Dom ogłosił w piątek, 23 października, że Ukraina i Rosja uzgodniły lokalne zawieszenie broni w Oleszkach, mieście na lewym brzegu Dniepru naprzeciwko Chersonia, które siły rosyjskie zajmują od 2022 roku. Rozejm ma rozpocząć się we wtorek, 27 października, o godzinie 4:00 czasu moskiewskiego. Władze rosyjskie posługują się tą godziną, ponieważ wprowadziły w mieście czas moskiewski, co według Volkskrant odpowiada godzinie 3:00 czasu ukraińskiego. Celem jest umożliwienie dotarcia pomocy do miasta, a następnie ewakuacja starszych mieszkańców.

Melania Trump twierdzi, że wynegocjowała porozumienie po rozmowach z przedstawicielami obu stron i opisuje sytuację w mieście jako dramatyczną.

Było całkowicie jasne, że bez mojej interwencji możliwość dostarczenia pomocy humanitarnej do miasta i ewakuacji osób starszych byłaby niemożliwa.

Zgodnie z planem, liderzy społeczni z obu krajów odwiedzą mieszkańców w ich domach, aby ocenić potrzeby, a osoby chcące wyjechać otrzymają zorganizowany transport do wybranego miejsca. Melania Trump spodziewa się, że część osób uda się do Rosji, a część na Ukrainę. Zespołom na miejscu ma towarzyszyć niezależna amerykańska organizacja medialna. Volkskrant szacuje, że w mieście pozostało od 1700 do 2000 osób, odciętych od końca maja, gdy wstrzymano dostawy wody i żywności, a drogi dojazdowe zostały zaminowane.

Kto przypisuje sobie zasługi

Watykan podaje, że papież Leon XIV zadzwonił 16 października do Władimira Putina z prośbą o zawieszenie broni, które pozwoliłoby na dostarczenie pomocy do Oleszek, co potwierdził Kreml. Trzy dni później papież rozmawiał z Wołodymyrem Zełenskim, a watykański sekretarz stanu Pietro Parolin przypisał papieżowi zainicjowanie tych działań.

Narracja Białego Domu spotkała się z krytyką w internecie. Były doradca Bidena, Chris Jackson, zarzucił administracji pominięcie roli papieża. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow potwierdził zawarcie porozumienia i przypisał Melanii Trump pomoc w jego wynegocjowaniu, a ukraiński rzecznik praw człowieka Dmytro Łubinec potwierdził ustalenia i jej mediację. Donald Trump pochwalił rolę swojej żony i przekazał, że kontaktowała się ona z obiema stronami.

Chce ona przede wszystkim ratować dzieci.

Wątpliwości na miejscu

Pracownicy organizacji pomocowych nie są przekonani. Stefan Woroncow z ukraińskiej grupy Humanity napisał na platformie X, że stracił wiarę w jakiekolwiek porozumienia po 4,5 roku wspierania osób opuszczających tereny okupowane. Obawia się prowokacji i niedopuszczalnych warunków ewakuacji. Volkskrant zauważa, że wcześniejsze rozejmy, w tym te związane ze świętami czy infrastrukturą energetyczną, były wielokrotnie łamane. Nie jest jasne, w jaki sposób mieszkańcy mieliby dotrzeć na Ukrainę, mimo zapewnień Białego Domu o zorganizowaniu transportu. Rosyjski bloger wojskowy Władimir Romanow skrytykował Walerija Gierasimowa za ogłoszenie rozejmu zamiast zabezpieczenia terenu przez resort obrony, a rosyjski wysłannik Rodion Mirosznik stwierdził, że trudno ocenić, czy rozejm wpłynie na rozmowy o kwestiach politycznych lub wojskowych.

Impas w rozmowach i szerszy konflikt

Steve Witkoff, wysłannik prezydenta USA, podróżował w tym tygodniu między Oslo a Petersburgiem, aby spotkać się z Zełenskim i Putinem, uzyskując zobowiązanie do wznowienia negocjacji. Putin przekazał, że zgadza się co do zasady na restart rozmów, jednak w ciągu kilku godzin Rosja przeprowadziła zmasowany atak rakietowy i dronowy na Kijów. Moskwa poinformowała również o zniszczeniu tego samego dnia ponad 800 ukraińskich dronów zmierzających w stronę rosyjskich miast. Rzecznik Kremla przekazał, że kolejna runda odbędzie się prawdopodobnie w Abu Zabi około połowy listopada. Byłaby to czwarta runda wynegocjowana przez administrację Trumpa po spotkaniu w Genewie w lutym.

Istotne różnice pozostają. Moskwa nadal chce ukraińskich terytoriów, których nie kontroluje w pełni, a Kijów domaga się twardych gwarancji bezpieczeństwa przed kolejną inwazją. AP donosi, że niedawne porozumienie Waszyngtonu z Rosją w sprawie oleju napędowego oraz odrzucenie przez Trumpa nowych sankcji wzmocniły pozycję Moskwy, podczas gdy ukraińskie drony straciły wsparcie satelitarne po tym, jak Kijów odrzucił prośbę USA o zaprzestanie ataków na rosyjską infrastrukturę naftową.