UE importuje rekordowe 9,97 mln ton rosyjskiego LNG z zakładu Jamał przed zakazem w 2027 r.

Rekordowe wolumeny z Arktyki

Kraje Unii Europejskiej w pierwszych sześciu miesiącach 2026 r. zaimportowały rekordowe ilości skroplonego gazu ziemnego z rosyjskiego zakładu Jamał. Dane firmy analitycznej Kpler wskazują na 136 ładunków dostarczonych do portów unijnych o łącznej masie 9,97 mln ton metrycznych. Oznacza to 16% wzrost wolumenu w porównaniu ze 117 ładunkami i 8,57 mln ton odebranymi w pierwszej połowie 2025 r. Dane te pojawiają się na kilka miesięcy przed wejściem w życie unijnego zakazu importu rosyjskiego LNG na podstawie długoterminowych kontraktów, który zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

Pochłania prawie całą produkcję jednego z najbardziej strategicznych rosyjskich projektów LNG.

Gdzie trafił gaz

Francja była największym pojedynczym odbiorcą, otrzymując 51 ładunków (3,74 mln ton), następnie Belgia z 37 ładunkami (2,70 mln ton) i Hiszpania z 34 ładunkami (2,50 mln ton). Holandia zaimportowała 12 ładunków (881 970 ton), a Portugalia otrzymała dwa ładunki (147 170 ton) w porcie Sines. Ponad 97% wszystkich dostaw z Jamału na świecie między styczniem a czerwcem trafiło do portów UE, wynika z analizy niemieckiej grupy kampanijnej Urgewald. Dla porównania, wolumeny kierowane do Azji załamały się, spadając o 74% do nieco ponad 510 000 ton. Chiny otrzymały w całym sześciomiesięcznym okresie tylko cztery ładunki.

Przepływ pieniędzy

Urgewald oszacował wartość unijnych zakupów z Jamału w pierwszej połowie 2026 r. na 5,96 mld euro (6,82 mld dolarów). Financial Times podał kwotę około 6 mld euro. UE zgodziła się na wycofanie rosyjskiego gazu po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r., ale zakaz wdrażany jest etapowo. Zakup na podstawie kontraktów krótkoterminowych jest zabroniony od kwietnia 2026 r. Kontrakty długoterminowe mogą być realizowane do 1 stycznia 2027 r., a import gazu rurociągowego do września 2027 r.

Te liczby są szokujące, zwłaszcza że nie dzieją się w próżni.

Szersze trendy importowe

Import rosyjskiego gazu rurociągowego do UE wzrósł o 7% rok do roku między styczniem a majem 2026 r., podczas gdy import rosyjskiego LNG wzrósł o 11%, wynika z danych Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER). ACER zauważyła, że od wejścia w życie rozporządzenia import LNG wzrósł o 17% między 18 marca a 31 maja 2026 r., pomimo zakazu kontraktów krótkoterminowych. Przyczyny obejmują przyspieszenie dostaw przez firmy przed pełnym zakazem, unijny zakaz przeładunku rosyjskiego LNG z 2025 r. (co oznacza, że więcej wolumenów pozostaje w Europie) oraz dostosowania umowne. Rosyjski gaz nadal stanowi 12% europejskiego zapotrzebowania, a na Węgrzech i Słowacji odpowiada za 70–80% zużycia gazu.

Zależność Jamału od Europy

Projekt Jamał LNG, zlokalizowany w rosyjskiej Arktyce zachodniej, jest kontrolowany przez prywatną rosyjską firmę Novatek, a udziały mają w nim także chiński CNPC, francuski TotalEnergies i chiński Fundusz Jedwabnego Szlaku. Zakład jest uzależniony od małej floty wyspecjalizowanych tankowców Arc7 klasy lodowej, które wymagają szybkiego odwrotu w portach europejskich. Porty we Francji i Danii świadczą również usługi naprawcze i konserwacyjne. Alternatywna Północna Droga Morska do Azji jest bardziej ryzykowna i trwa znacznie dłużej. Niektóre międzynarodowe firmy żeglugowe, ubezpieczyciele i finansiści obawiają się narażenia na unijne sankcje, wynika z informacji osób zaznajomionych ze sprawą, na które powołuje się Financial Times. TotalEnergies zachował swój udział od czasu inwazji, ale spodziewa się, że może być zmuszony do wyjścia z projektu, gdy sankcje zakazujące importu do UE wejdą w życie.

Co stanie się w 2027 r.

Od 1 stycznia 2027 r. wchodzi w życie unijny zakaz importu rosyjskiego LNG na podstawie długoterminowych kontraktów, a gaz rurociągowy zostanie zakazany później w tym samym roku. Rosyjski wicepremier Aleksandr Nowak oświadczył w marcu 2026 r., że po zakazie dostawy zostaną przekierowane do "przyjaznych krajów" w Azji. Jednak dane Kpler pokazują, że dostawy z Jamału do Azji spadły o 74% w pierwszej połowie 2026 r., a ograniczenia logistyczne trasy arktycznej utrudniają zakrojone na szeroką skalę odwrócenie w kierunku Wschodu.