Raport ONZ: Emisje w 2025 roku na rekordowym poziomie, świat zmierza do ocieplenia o 2,6°C do 2100 roku

Rekordowe emisje i pesymistyczne prognozy

Program Środowiskowy ONZ (UNEP) opublikował 21 października 2026 roku doroczny raport o luce emisyjnej, z którego wynika, że globalne emisje gazów cieplarnianych utrzymały się w 2025 roku na rekordowym poziomie. Emisje były zbliżone do tych z poprzedniego roku, jednak analitycy agencji powstrzymali się od ogłoszenia szczytu, wskazując na duże niepewności geopolityczne oraz rosnącą zależność od paliw kopalnych mimo silnego rozwoju odnawialnych źródeł energii. Raport wskazuje, że limit 1,5°C, najbardziej ambitny cel Porozumienia paryskiego z 2015 roku, nie może zostać utrzymany bez okresowego przekroczenia. Dyrektor wykonawcza UNEP Inger Andersen stwierdziła, że rządy były ostrzegane od lat, że czas się kończy.

Zobowiązania a obecna polityka

Jeśli państwa zrealizują obiecane cięcia emisji, świat ociepli się do 2100 roku o 2,6°C powyżej poziomu przedindustrialnego. Przy samej obecnej polityce, bez uwzględnienia dalszych zobowiązań, ocieplenie osiągnęłoby 2,8°C. Obie prognozy są wyższe niż ubiegłoroczny zakres 2,3°C–2,5°C. Raport przypisuje tę zmianę częściowo formalnemu wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z Porozumienia paryskiego oraz zrewidowanym szacunkom historycznych emisji. Sekretarz generalny ONZ António Guterres ocenił, że krajowe plany klimatyczne i obecna polityka są niebezpiecznie niewystarczające, wskazując na ocieplenie rzędu 2,6°C–2,8°C.

Stany Zjednoczone i wzrost emisji w 2025 roku

Wstępne dane za 2025 rok pokazują wzrost emisji w Stanach Zjednoczonych, Indonezji i Chinach oraz spadek w Indiach, Rosji i Unii Europejskiej. Raport szacuje wzrost emisji w USA na 133 megatony ekwiwalentu dwutlenku węgla, co stanowi najwyższy wynik na świecie, napędzany wyższym popytem na energię elektryczną i powrotem do energetyki węglowej. 124 kraje, które zwiększyły emisje, dodały łącznie 189 milionów ton dwutlenku węgla, z czego 70% wzrostu pochodzi ze Stanów Zjednoczonych. 63 kraje zredukowały emisje, w większości europejskie. Bill Hare, dyrektor generalny Climate Analytics, który nie brał udziału w tworzeniu raportu, uznał jego obliczenia za naukowo rzetelne, podobnie jak wielu innych niezależnych naukowców, i ostro skrytykował podejście USA:

Patrzą na pożar, zaprzeczają jego istnieniu, a potem dolewają do niego benzyny.

Powrót do celu 1,5°C

Raport modeluje scenariusz, w którym ocieplenie osiąga szczyt na poziomie 1,7°C–1,8°C, a następnie spada do 1,5°C do 2100 roku. Wymaga to redukcji globalnych emisji o 18% do 2030 roku, 45% do 2035 roku i 69% do 2040 roku w stosunku do poziomów z 2025 roku, wraz z usuwaniem dwutlenku węgla z atmosfery na dużą skalę. Adnkronos podaje rok 2045 dla redukcji o 45%, podczas gdy inne raporty wskazują na 2035 rok. Joeri Rogelj, klimatolog z Imperial College London i współautor raportu, twierdzi, że ten scenariusz minimalnego przekroczenia jest technicznie i ekonomicznie wykonalny, choć proponowane środki są ambitne. Utrzymanie się poniżej paryskiego limitu 2°C do 2100 roku wymagałoby redukcji o 37% do 2040 roku, jak podaje De Standaard.

Obecne zobowiązania a rzeczywistość

Według danych ONZ przytaczanych przez ANSA-AFP, obecne zobowiązania ograniczą emisje jedynie o 5%–8% do 2030 roku i 11%–15% do 2035 roku. Pozostawia to dużą lukę względem 18-procentowej redukcji potrzebnej do osiągnięcia ścieżki 1,5°C do 2030 roku. Raport wzywa do drastycznych i natychmiastowych działań, których celem jest teraz zminimalizowanie czasu i skali przekroczenia limitu ocieplenia. Raport opublikowano przed szczytem COP31, który odbędzie się w Turcji w dniach 9–20 listopada 2026 roku.