Archeolodzy odkryli u wybrzeży Turcji wrak statku sprzed 4400–4700 lat

Odkrycie

Archeolodzy podwodni z Uniwersytetu Akdeniz w Antalyi pod kierownictwem Hakana Öniza zlokalizowali wrak statku na głębokości około 30 metrów u wybrzeży wyspy Kekova w Turcji. Wiek znaleziska szacuje się na 4400–4700 lat, co sytuuje je w epoce wczesnego brązu. Turecki minister kultury i turystyki Mehmet Nuri Ersoy udostępnił zdjęcia znaleziska w mediach społecznościowych 15 października. Jak podaje Adnkronos, wrak ten może okazać się starszy od statku odnalezionego u wybrzeży greckiej wyspy Dokos, datowanego na około 4200 lat, i stać się najstarszym znanym wrakiem na świecie. Początkowo sądzono, że dzbany są znacznie młodsze, jednak Öniz zapoznał się z raportem na temat amfor znalezionych w pobliżu piramid w Gizie i zespół zaangażował australijską archeolog Karin Sowadę do przeprowadzenia nowych analiz. Öniz w rozmowie z CNN stwierdził, że amfory przypominają te z odnalezionego przez niego wraku.

Datowanie wraku

Datowanie radiowęglowe nie było możliwe ze względu na rozkład drewnianego kadłuba, dlatego zespół oparł się na ceramice. Dzbany mają dwa uchwyty, ozdobny pas wokół brzuśca i płaskie dno. Forma ta odpowiada amforom znalezionym w Egipcie i na Bliskim Wschodzie, datowanym na ten sam okres 4400–4700 lat. Jak donosi DIE WELT, porównywalną ceramikę przypisano do wczesnej epoki brązu, między 2700 a 2400 r. p.n.e. Analiza gliny sugeruje, że niektóre dzbany powstały w warsztatach w Dolinie Jordanu, między Izraelem a Jordanią. Podobne przedmioty odnaleziono również w pobliżu piramid w Gizie, w Troi oraz na Krecie, co zdaniem archeologów może wskazywać na miejsca produkcji, szlaki transportowe i kontakty między wczesnymi społeczeństwami.

Ładunek i możliwe trasy

Na pochyłym dnie morskim na głębokości około 30 metrów odnaleziono ponad 30 dzbanów i trzy duże kamienne kotwice. Sam statek miał około 10 metrów długości. W niektórych dzbanach zachowała się błyszcząca, lepka pozostałość. Karin Sowada, archeolog z Uniwersytetu Macquarie w Australii, stwierdziła, że może to być oliwa z oliwek, wino lub ewentualnie żywica drzewna, a dzbany mogły zostać ponownie wykorzystane po zakończeniu rejsu. Jak podaje eldiario.es, jeden z dzbanów posiada charakterystyczne ślady i dwa otwory, co sugeruje, że mógł być używany do produkcji sera lub masła. Główna hipoteza zakłada, że statek wypłynął ze wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, kierując się do Troi lub na Kretę, zanim sztorm, błąd nawigacyjny lub inny wypadek doprowadził do jego zatonięcia.

Co pozostaje nieznane

Dokładna przyczyna zatonięcia pozostaje nieznana, a drewnianej konstrukcji nie można zbadać bezpośrednio. Wykopaliska rozpoczęły się w 2026 roku pod nadzorem Dyrekcji Muzeum w Antalyi, działającej na podstawie zezwoleń wydanych przez Ministerstwo Kultury i Turystyki. Ersoy zapowiedział, że władze będą kontynuować badania, aby odkryć więcej informacji o historii morskiej Anatolii i chronić dziedzictwo podwodne dla przyszłych pokoleń. Naukowcy wciąż pracują nad ustaleniem zawartości dzbanów, a znalezisko nie zostało jeszcze niezależnie potwierdzone jako najstarszy wrak statku na świecie.