Japonia wystrzeliła sondę MMX w kierunku Fobosa. Powrót próbek zaplanowano na 2031 rok

Start z Tanegashimy

Rakieta H3 w swojej najpotężniejszej konfiguracji, wyposażona w dwa główne silniki i cztery dopalacze, wystartowała we wtorek, 20 października, o godz. 4:41 czasu japońskiego z Centrum Kosmicznego Tanegashima w południowo-zachodniej Japonii. Około godzinę później Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA) potwierdziła, że sonda oddzieliła się od rakiety i weszła na planowaną orbitę, a pierwsze sygnały wskazywały na prawidłowe działanie. Jak podała agencja Jiji Press, umieszczenie na orbicie nastąpiło około 1 godzinę i 11 minut po starcie. Statek kosmiczny waży 4480 kilogramów i ma około 5,3 metra wysokości. Start pierwotnie planowano na 2024 rok, jednak przełożono go po nieudanym pierwszym locie rakiety H3. Według Niemieckiego Centrum Lotnictwa i Kosmonautyki (DLR) okno startowe trwa do 7 listopada.

Reakcje i wsparcie polityczne

Kierownik projektu H3, Makoto Arita, stwierdził, że start przebiegł z wyjątkową precyzją. Premier Sanae Takaichi pogratulowała zespołowi za pośrednictwem serwisu X i wyraziła nadzieję na powodzenie misji. Prezes JAXA, Hiroshi Yamakawa, powiedział na konferencji prasowej, że sonda wykonała pierwszy krok w stronę misji badawczej w sferze marsjańskiej i obiecał dołożyć wszelkich starań, aby utrzymać jej sprawność. Takaichi dodała również, że jej administracja uznała sektor kosmiczny za strategiczny obszar gospodarki i obiecała zwiększyć częstotliwość startów oraz ogólną niezawodność.

Cele i partnerzy

JAXA kieruje misją we współpracy z NASA, francuskim CNES, niemieckim DLR oraz Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Sonda ma wyjaśnić, w jaki sposób powstały dwa księżyce Marsa, przy czym naukowcy rozważają dwie hipotezy: wielkie zderzenie lub przechwycenie asteroid. Źródła podają również, że misja powinna dostarczyć informacji na temat pochodzenia Marsa i jego księżyców, a także źródeł życia na Ziemi. Sonda zbada dodatkowo, czy Fobos mógłby służyć jako naturalna stacja kosmiczna podczas podróży między Ziemią a Marsem. Misja byłaby pierwszą, która sprowadzi próbki z księżyca Marsa oraz pierwszą podróżą w obie strony w układzie marsjańskim.

Przelot, lądowanie i pobieranie próbek

Po około roku podróży sonda ma dotrzeć do Marsa w sierpniu 2027 roku, najpierw wchodząc na orbitę wokół planety, a następnie zbliżając się do Fobosa. Na miejscu sporządzi mapę powierzchni księżyca, aby wytypować dwa miejsca lądowania. Przed pobraniem próbek z wysokości około 40 metrów nad powierzchnią zostanie uwolniony łazik IDEFIX, 25-kilogramowy pojazd opracowany przez Francję i Niemcy, który stanie się pierwszym pojazdem poruszającym się po Fobosie. Główna sonda ma następnie dwukrotnie wylądować i pobrać co najmniej 10 gramów materiału, a także obserwować Deimosa. Raporty różnią się w kwestii harmonogramu: Jiji Press podaje, że oba lądowania zaplanowano na 2029 rok, podczas gdy harmonogram przypisywany ESA w Berliner Zeitung wskazuje na uwolnienie łazika na początku 2029 roku, a pobranie próbek na 2030 rok.

Powrót na Ziemię

Sonda ma opuścić układ marsjański w listopadzie 2030 roku i uwolnić kapsułę z próbkami. Oczekuje się, że kapsuła dotrze na Ziemię w lipcu 2031 roku i wyląduje na pustynnym obszarze Australii, skąd, jak podaje Berliner Zeitung, zostanie przetransportowana do Japonii. ESA informuje, że część materiału zostanie udostępniona europejskim naukowcom.

JAXA stosuje zasady ochrony planetarnej, a sonda MMX oraz miejsce jej montażu przeszły badania mikrobiologiczne; w Tanegashimie utworzono również placówkę do testów mikrobiologicznych. Istnieją obawy, że przywiezione próbki mogą zawierać drobnoustroje z Marsa, ponieważ uderzenia meteorytów mogły przenieść pył z powierzchni Marsa na Fobosa. Według LaSexta czas trwania misji określono łącznie na pięć lat.