Pierwszy budżet Healeya: 20,4 mld funtów dla państwowych kredytodawców i 7 mln funtów na studium igrzysk na północy

Pierwszy budżet z ograniczonym polem manewru

Kanclerz John Healey przedstawi swój pierwszy budżet w parlamencie w środę 28 października w porze lunchu. Jak podaje "The Telegraph", oczekuje się, że ogłosi on 20,4 mld funtów wsparcia dla państwowych kredytodawców, a środki z budżetu mają trafić do National Wealth Fund oraz British Business Bank. "The Guardian" informuje, że Healey obiecał gospodarstwom domowym "przestrzeń do oddechu", choć "inews" zauważa, że napięta sytuacja finansów publicznych oraz manifest Partii Pracy z 2024 roku, wykluczający znaczące podwyżki podatków, pozostawiają mu niewiele miejsca na nowe rozdawnictwo. Tom Pope, główny ekonomista Institute for Government, tak ocenia nadchodzące wydarzenie:

Zmierzamy w stronę budżetu zachowawczego; byłoby ogromnym zaskoczeniem, gdybyśmy na tym etapie otrzymali cokolwiek innego.

Zadłużenie, inflacja i rynek obligacji

Zadłużenie rządu osiągnęło rekordowe 3 bln funtów, a Wielka Brytania płaci za pożyczki więcej niż porównywalne gospodarki, podaje "inews". Inwestorzy wyprzedają obligacje skarbowe w obawie przed inflacją, dużym deficytem oraz konkurencją o kapitał ze strony firm technologicznych inwestujących w sztuczną inteligencję. Wzrost cen przyspieszył do 3,5% w ujęciu rocznym we wrześniu, co wynika z wyższych kosztów benzyny i oleju napędowego związanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Healey musi przestrzegać fiskalnych reguł i unikać kreatywnej księgowości, która mogłaby zaniepokoić inwestorów. "inews" sugeruje, że efektem będzie raczej seria krótkoterminowych ulg niż strukturalne zmiany.

Decyzje dotyczące obronności i opieki społecznej odłożone

Kilka kosztownych decyzji odłożono na później. "The Guardian" donosi, że kluczowe kwestie, w tym termin osiągnięcia wydatków na obronność na poziomie 3% PKB, zostały przesunięte na przegląd wydatków, który odbędzie się w przyszłym roku. "inews" podaje, że przegląd ten może nastąpić nawet w listopadzie. Kwestia 3% PKB na obronność była powodem rezygnacji Healeya ze stanowiska ministra obrony w czerwcu, co według "The Guardian" przyspieszyło odejście Keira Starmera. Healey pełni funkcję kanclerza od około trzech miesięcy, a "The Guardian" opisuje budżet jako szansę na zyskanie czasu.

Studium "Northern Games"

BBC donosi, że w budżecie ogłoszony zostanie fundusz w wysokości 7 mln funtów na zbadanie możliwości organizacji "Northern Games", które mogłyby odbyć się na północy Anglii w latach 40. XXI wieku. Środki te sfinansują pełne studium wykonalności, które oceni infrastrukturę, połączenia transportowe, potencjał miast oraz koszty. Badanie przeprowadzą rząd, UK Sport oraz burmistrzowie z północy. Pomysł popierają byli olimpijczycy, w tym Laura Kenny i Sarah Storey. Premier Andy Burnham powiedział BBC:

Niewiele rzeczy jednoczy kraj tak bardzo jak igrzyska olimpijskie.

Rząd koalicyjny szacował w 2013 roku, że organizacja igrzysk w Londynie w 2012 roku kosztowała 8,9 mld funtów, podczas gdy raport UK Trade and Investment z 2013 roku wskazywał na korzyści gospodarcze rzędu 9,9 mld funtów – liczbę tę kwestionowały m.in. Federation of Small Businesses oraz NIESR.

Tło polityczne

Budżet Healeya to pierwszy poważny sprawdzian dla rządu Andy'ego Burnhama. "The Guardian" donosi, że obaj politycy spotykają się w niedzielne wieczory na Downing Street, a Burnham jest ściśle zaangażowany w proces decyzyjny. Jeden z doradców twierdzi, że po budżecie rząd przejdzie w "tryb wyborczy", choć mało kto spodziewa się, by Burnham pozostał na stanowisku po maju 2028 roku. Strategowie Partii Pracy coraz bardziej doceniają Rachel Reeves, poprzedniczkę Healeya, a jeden z doradców stwierdził, że pozostawiła ona partii "laburzystowski skarbiec".