Hamas wybiera Khalila al-Hayyę na nowego szefa politycznego, kończąc prawie dwuletnią próżnię przywódczą

20 lipca 2026 roku Hamas ogłosił wybór Khalila al-Hayyi na nowego szefa biura politycznego, kończąc próżnię przywódczą trwającą od śmierci Yahyi Sinwara w październiku 2024 roku. 65-letni al-Hayya pełnił wcześniej funkcję zastępcy Sinwara i był głównym negocjatorem grupy w pośrednich rozmowach o zawieszeniu broni z Izraelem. Wewnętrzne głosowanie, opisane przez przedstawiciela Hamasu Mahmouda Mardawiego jako wyrównana rywalizacja z byłym liderem Khaledem Meshalem, konsoliduje władzę po miesiącach obrad pięcioosobowej rady tymczasowej.

Próżnia przywódcza

Od czasu zabicia Sinwara przez izraelskie siły w Strefie Gazy w październiku 2024 roku, Hamasem zarządzała rada pod przewodnictwem weterana Mohameda Darwisha. Grupa nie mianowała szefa politycznego od czasu, gdy Izrael przeprowadził szybkie zamachy na dwóch liderów: Ismaila Haniyeha w Teheranie w lipcu 2024 roku oraz Sinwara trzy miesiące później. Al-Hayya był członkiem tej rady tymczasowej, co czyni jego awans kontrolowanym przekazaniem władzy, a nie zaskoczeniem, jak zauważa ZEIT ONLINE.

Kim jest Khalil al-Hayya?

Urodzony w Gazie w 1960 roku al-Hayya opuścił terytorium krótko przed atakami z 7 października 2023 roku, aby koordynować działania z sojusznikami za granicą, w tym z wysokim rangą dowódcą irańskim, jak wynika z wewnętrznych dokumentów Hamasu pozyskanych przez The New York Times. Jest postrzegany jako postać bliższa Iranowi niż niektórzy inni członkowie Hamasu. Podczas wojny kursował między Katarem a Egiptem, pełniąc funkcję głównego negocjatora porozumienia o zawieszeniu broni i uwolnieniu zakładników. Umowa została ostatecznie podpisana w październiku 2025 roku, jednak jej pełne wdrożenie pozostaje w martwym punkcie.

Impas w zawieszeniu broni

Ponad dziewięć miesięcy po rozejmie wynegocjowanym przez Stany Zjednoczone Hamas nie złożył broni, izraelskie siły kontynuują niemal codzienne bombardowania w Strefie Gazy, a wielu mieszkańców Gazy przebywa w obozach namiotowych lub na wpół zniszczonych domach. Wojna, wywołana atakiem pod przywództwem Hamasu z 7 października 2023 roku, w którym zginęło około 1200 osób, a 250 wzięto jako zakładników, zdewastowała Strefę. Urzędnicy ds. zdrowia w Gazie informują o ponad 70 000 ofiar śmiertelnych (liczba ta nie rozróżnia cywilów od bojowników, ale obejmuje tysiące dzieci).

Osobiste straty

Al-Hayya stracił kilku synów w izraelskich atakach. Zamach w Dosze w 2025 roku, wymierzony w wysokich rangą członków Hamasu, zabił jednego z jego synów, jak podaje Deutsche Welle. Inny syn, Azzam al-Hayya, zginął w izraelskim nalocie w Strefie Gazy na początku maja 2026 roku, o czym informował NYT. ORF podaje, że łącznie zginęło czterech jego synów. Sam al-Hayya przeżył próbę zamachu w Dosze.

Co dalej?

Wybór al-Hayyi może wpłynąć na wstrzymane negocjacje dotyczące kolejnej fazy zawieszenia broni. Jego bliskie związki z Iranem oraz rola architekta porozumienia z października 2025 roku pozycjonują go jako kandydata kontynuacji, jednak wewnętrzna walka o władzę z Meshalem sugeruje podziały wewnątrz Hamasu. Zdolność grupy do rządzenia Gazą lub osiągnięcia trwałego porozumienia pozostaje niepewna w obliczu pogłębiającego się kryzysu humanitarnego.