Gloria Steinem, feministyczna liderka i współzałożycielka magazynu „Ms.”, zmarła w wieku 92 lat na Manhattanie

Życie i odejście w Nowym Jorku

Dziennikarka, autorka i aktywistka Gloria Steinem zmarła 2 września 2026 r. w wieku 92 lat w swoim domu na Manhattanie. Od końca lat 60. Steinem była jedną z czołowych postaci drugiej fali feminizmu, walcząc o prawa reprodukcyjne, równość płac oraz ochronę prawną przed przemocą domową. Po ogłoszeniu informacji o jej śmierci, postacie publiczne i wieloletnie współpracowniczki oddały jej hołd, wspominając dekady jej pracy politycznej. Była sekretarz stanu Hillary Clinton określiła ją w mediach społecznościowych mianem architektki nowoczesnego ruchu na rzecz równouprawnienia płci.

Na przestrzeni dekad stała się jedną z architektek całego systemu równouprawnienia kobiet.

Lata formacyjne i początki dziennikarstwa

Steinem ukończyła nauki polityczne w Smith College w 1956 r., a rok później wyjechała do Indii w ramach stypendium Chestera Bowlesa. Czekając w Londynie na wizę indyjską w wieku 22 lat, poddała się nielegalnej aborcji – doświadczenie to wzmocniło jej zaangażowanie w walkę o wolność reprodukcyjną. W Indiach mieszkała w Miranda House na Uniwersytecie w Delhi, przez dwa lata podróżowała po kraju i pisała dla lokalnych gazet po wyczerpaniu funduszy stypendialnych. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych Steinem pracowała jako niezależna dziennikarka dla czasopism takich jak „Esquire”, „Vogue”, „Cosmopolitan” i „McCall's”. W 1963 r. opublikowała w magazynie „Show” reportaż śledczy na temat warunków pracy hostess w Playboy Club, a w 1968 r. redaktor Clay Felker zaprosił ją do grona założycieli magazynu „New York”.

Przełom wydawniczy z magazynem „Ms.”

W 1971 r. Steinem wraz z Letty Cottin Pogrebin i innymi działaczkami feministycznymi założyła magazyn „Ms.”, którego pierwszy samodzielny numer trafił do kiosków w 1972 r. Publikacja stała się pierwszym ogólnokrajowym czasopismem w całości należącym do kobiet i przez nie zarządzanym, poruszającym tematy dyskryminacji w miejscu pracy, przemocy domowej oraz dostępu do aborcji. Przedsięwzięcie udowodniło, że dziennikarstwo skoncentrowane na kobietach może przyciągnąć masowego czytelnika, zamiast ograniczać się do porad domowych. W wywiadzie dla BBC z 1973 r. Steinem podsumowała filozofię stojącą za powstaniem pisma.

Jedynym elementem, który stanowi fundament tego magazynu i odróżnia go od innych, jest to, że po prostu uznaje on, iż kobiety są istotami ludzkimi. Nie brzmi to zbyt rewolucyjnie, ale tak jest, ponieważ inne magazyny wciąż się o to spierają.

Działania oddolne i komentarze w późniejszym okresie

Przez całą karierę Steinem łączyła pracę wydawniczą z bezpośrednim organizowaniem ruchu, prowadząc sesje strategii politycznej i dyskusje w swoim trzypoziomowym mieszkaniu na Upper East Side. W latach 80. zapoczątkowała kwartalne kolacje podczas przesileń i równonocy z autorkami takimi jak Marilyn French, E.M. Broner i Carol Jenkins, które odbywały się przez ponad trzy dekady. Bliskie współpracowniczki, w tym szefowa kuchni Padma Lakshmi i partnerka kreatywna Amy Richards, wspominały, jak Steinem wykorzystywała te spotkania do włączania różnych grup w debatę polityczną. Jej publiczne komentarze budziły również ostre kontrowersje, zwłaszcza podczas prawyborów prezydenckich w 2016 r., gdy wypowiedziała się na temat młodych kobiet popierających Berniego Sandersa zamiast Hillary Clinton. W ostatnich latach życia, jak relacjonowali współpracownicy, Steinem pozostawała skupiona na trwających kampaniach oddolnych, odrzucając tezę o trwałości ruchów antyfeministycznych.