Chiny proponują ograniczenia eksportu 40 technologii, w tym 23 systemów sztucznej inteligencji

Projekt listy 40 technologii

Chińskie Ministerstwo Handlu oraz Ministerstwo Nauki i Technologii opublikowały w piątek, 16 października, projekt zakładający ograniczenie lub zakaz eksportu 40 technologii. Lista obejmuje 23 pozycje z zakresu sztucznej inteligencji, 12 z sektora energii słonecznej oraz pięć z dziedziny biomedycyny, w tym terapie komórkowe i genowe. Krok ten następuje w obliczu zaostrzającej się rywalizacji technologicznej Pekinu ze Stanami Zjednoczonymi i innymi krajami. Ministerstwa poinformowały, że propozycja nie jest wymierzona w żaden konkretny kraj, region ani podmiot, określając ją jako element rutynowego zarządzania handlem technologiami. Opinia publiczna może zgłaszać uwagi do 15 listopada.

Co zostanie objęte ograniczeniami

Kluczowe technologie stojące za dużymi modelami AI, trenowanymi na wrażliwych danych narodowych, zostałyby objęte zakazem eksportu. Podobne restrykcje dotyczą agentów AI stworzonych do wysoce wrażliwych zastosowań, takich jak obronność narodowa i krytyczna infrastruktura informacyjna. Ograniczenia mogą dotyczyć również modeli posiadających 2 biliony parametrów lub więcej, bądź dysponujących wiodącymi na świecie możliwościami. Liczba parametrów jest opisywana jako kluczowy miernik zdolności uczenia się modelu. Chińskie modele, takie jak Kimi K3 firmy Moonshot czy Qwen 3.8-Max firmy Alibaba, według doniesień przekraczają ten rozmiar, choć sam projekt nie wymienia żadnego z nich. Lista obejmuje również technologię projektowania chipów, w tym dla niektórych procesorów AI i pamięci, oraz know-how dotyczące chipów AI wytwarzanych w procesie 14 nanometrów lub mniejszym, bądź montowanych poprzez układanie warstw w architekturze 2.5D lub 3D.

Oprogramowanie open-source, aplikacje i rejestracja

Technologie już publicznie dostępne w ramach wydań open-source lub opublikowanych badań byłyby zwolnione z ograniczeń, a projekt przewiduje uproszczone licencjonowanie dla eksportu rozwiązań open-source. Dostęp do chińskich modeli poprzez interfejsy programistyczne, strony internetowe lub aplikacje pozostaje poza kontrolą, co jest rozróżnieniem, które może pozwolić twórcom takim jak DeepSeek i Alibaba na dalszą ekspansję zagraniczną. Hostowanie ograniczonego modelu na zagranicznych serwerach byłoby traktowane jako eksport, jednak firmy uruchamiające go na własnej chmurze zagranicznej mogłyby kwalifikować się do automatycznej licencji. Tymczasowy przepis obowiązujący od piątku wymaga od firm rejestracji przed eksportem jakiegokolwiek elementu z listy, co obejmuje transfery własności technologii oraz umowy licencyjne z podmiotami zagranicznymi. Obowiązek rejestracji dotyczy również transakcji eksportowych, które są w toku, ale nie zostały jeszcze zakończone.

Tło i wyścig z USA

Wcześniej w tym roku informowano, że Pekin rozważa ograniczenia dostępu zagranicznych podmiotów do swoich najlepszych modeli. W lipcu pojawiły się również doniesienia, że Pekin rozważa kontrolę eksportu modeli AI i chipów. 1 lipca Chiny zaczęły stosować przepisy zaostrzające kontrolę nad inwestycjami zagranicznymi oraz transferem technologii, danych i powiązanej wiedzy specjalistycznej za granicę. Nastąpiło to po sporze prawnym dotyczącym transakcji Meta o wartości 2 mld USD na zakup chińskiego autonomicznego agenta AI Manus, którą Pekin zablokował ze względów bezpieczeństwa narodowego. Stany Zjednoczone, Europa i Japonia również prowadzą kontrolę eksportu technologii, co jest postrzegane głównie jako działania wymierzone w Chiny, a Waszyngton ograniczył Chinom dostęp do najbardziej zaawansowanych amerykańskich chipów AI. Amerykańskie firmy Anthropic i OpenAI utrzymują przewagę, choć chińscy rywale znajdują sposoby na jej niwelowanie.

Stanowisko oficjalne

Ministerstwo handlu w swoim oświadczeniu uzasadniło ten krok względami bezpieczeństwa narodowego.

Rząd chiński wdraża te niezbędne środki w celu wzmocnienia fundamentów bezpieczeństwa, zapobiegania niewłaściwemu wykorzystaniu i nadużyciom oraz zapewnienia, że sztuczna inteligencja pozostaje pod kontrolą człowieka.

Według ministerstw, część kontroli ma na celu blokowanie systemów, które mogą samodzielnie tworzyć złośliwe oprogramowanie zdolne do zagrażania infrastrukturze krytycznej i bezpieczeństwu narodowemu. Lista pozostaje projektem, a firmy i stowarzyszenia branżowe mogą zgłaszać swoje uwagi do 15 listopada.