Kancelaria Prezydenta kwestionuje kwalifikacje Macieja Berka do Trybunału Konstytucyjnego

Prezydenckie zapytania o kwalifikacje

Kancelaria Prezydenta Karola Nawrockiego wstrzymała decyzję o zaprzysiężeniu Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na wątpliwości co do jego formalnych kwalifikacji. Szef Kancelarii Zbigniew Bogucki ogłosił we wtorek na konferencji prasowej, że prezydent przygotowuje formalne zapytania do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Pytania dotyczą tego, czy Berek spełnia wymogi ustawowe, które nakazują posiadanie dziesięcioletniego stażu pracy prawniczej lub tytułu profesora. Bogucki podkreślił, że sam wpis na listę radców prawnych jest niewystarczający bez udokumentowanej praktyki zawodowej. Kancelaria planuje wystąpić o dokumentację z poprzednich miejsc pracy Berka, w tym z Senatu, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Najwyższej Izby Kontroli.

Bogucki szczegółowo przedstawił stanowisko prezydenta w sprawie wymogów do Trybunału:

To nie jest zła wola ze strony prezydenta. Prezydent jest strażnikiem konstytucji i nie może być tak, że ostatecznie do orzekania w najważniejszych sprawach ustrojowych państwa w Trybunale Konstytucyjnym dopuszczona zostaje osoba, która być może, na co wiele wskazuje, nie spełnia formalnych, wstępnych, podstawowych warunków, by być procedowaną i głosowaną przez Izbę.

Rola w rządzie i przebieg kariery

Berek dołączył do rządu Donalda Tuska w grudniu 2023 roku jako minister-członek Rady Ministrów i przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów. W marcu 2025 roku objął kierownictwo zespołu ds. deregulacji w Kancelarii Premiera. Następnie w lipcu 2025 roku został ministrem ds. nadzorowania realizacji polityki rządu, a w sierpniu 2026 roku zrezygnował z funkcji. Sejm wybrał go do Trybunału Konstytucyjnego głosami koalicji rządzącej po nominacji Koalicji Obywatelskiej. Berek opublikował dokumentację potwierdzającą dwa okresy wpisu na listę radców prawnych, obejmujące czas od stycznia 2006 do lipca 2009 roku oraz od sierpnia 2012 roku do chwili obecnej.

Debata o bezstronności politycznej

Politycy opozycji oraz współpracownicy prezydenta krytykowali przejście z rządu do Trybunału. Premier Donald Tusk określił Berka swoją prawą ręką w realizacji priorytetów rządu. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek bronił niezależności zawodowej Berka w Programie Trzecim Polskiego Radia, argumentując, że premier posunął się za daleko w tym opisie.

Wydaje mi się, że krzywdę mu zrobiono, reklamując go w ten sposób. A pan premier, mówiąc o tej prawej ręce, posunął się o dwa kroki za daleko. Mogę to powiedzieć, bo widziałem ministra Berka w pracy. Ma bardzo silny charakter.

Żurek argumentował również, że Berek nie jest politykiem, ponieważ nie należy do żadnej partii politycznej. Współprzewodniczący partii Razem Adrian Zandberg zakwestionował tę definicję w mediach społecznościowych, pisząc, że zgodnie z taką logiką prezydent Nawrocki nie kwalifikowałby się jako polityk. Zastępca przewodniczącego Koalicji Obywatelskiej Cezary Tomczyk podtrzymał stanowisko, że prezydent jest konstytucyjnie zobowiązany do przyjęcia wyboru dokonanego przez Sejm.

Możliwe scenariusze zaprzysiężenia

Spór pozostawia dwie główne drogi dla prezydenta, jak wskazują źródła parlamentarne z obu stron. Prezydent Nawrocki może nadal odkładać ceremonię zaprzysiężenia lub wydać formalną odmowę nominacji Berka. Obserwatorzy prawni bliscy Trybunału zauważają, że Berek może czekać do 14 dni przed złożeniem notarialnie poświadczonej roty ślubowania lub złożeniem ślubowania w Sali Kolumnowej Sejmu. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek przypomniał przypadki, w których sędziowie składali ślubowanie w Sejmie bez udziału prezydenta. Bogucki stwierdził, że Kancelaria Prezydenta podejmie decyzję dopiero po otrzymaniu formalnych odpowiedzi i dokumentów z Sejmu.