Wyborcy w Albercie odrzucili drogę do secesji od Kanady w niewiążącym referendum

Głosowanie i liczenie głosów

Niewiążące referendum odbyło się w poniedziałek, 19 października 2026 r. Mieszkańców Alberty zapytano, czy chcą rozpocząć proces prawny, który mógłby doprowadzić do przyszłego wiążącego głosowania nad odłączeniem bogatej w ropę prowincji od Kanady, zatem samo głosowanie nie przesądzało o niepodległości. Wczesne prognozy opublikowane 20 października wskazują, że zwolennicy pozostania w Kanadzie stanowią około trzy czwarte głosujących. Prognoza CBC wskazała na około 76,5 proc. głosów za pozostaniem, podczas gdy wstępne wyniki podane przez The Associated Press, po przeliczeniu ponad 1,5 mln głosów, wykazały około 76 proc. BBC określiło liczenie jako praktycznie zakończone, przy czym ponad dwie trzecie wyborców wybrało pozostanie w kraju. Prawie ostateczne wyniki Elections Alberta z poranka 20 października stawiają stronę opowiadającą się za pozostaniem powyżej 80 proc., co jest wynikiem wyższym niż wcześniejsze prognozy.

Reakcje Carneya i Smith

Premier Mark Carney przyjął wynik jako wyraźny wybór na rzecz jedności i stwierdził, że Alberta oraz reszta Kanady będą wspólnie dążyć naprzód z odnowioną determinacją. Bloomberg poinformował, że nazwał to wielkim dniem dla Kanady. Według The Guardian, Carney umieścił Albertę w centrum swojego planu uczynienia z Kanady energetycznego supermocarstwa, które jest mniej zależne od Stanów Zjednoczonych. Premier Danielle Smith napisała na platformie X, że jest zadowolona z wyników. Ottawa od 1 października uznała rurociąg na zachodnie wybrzeże za projekt o znaczeniu krajowym, a Edmonton Journal napisał, że prowincja ma listę zadań wykraczających daleko poza ten rurociąg, a kolejny krok należy do Smith.

Separatysty zapowiadają dalsze działania

Liderzy separatystów nie uznali wyniku za koniec swojej kampanii. Mitch Sylvestre powiedział BBC, że nie jest zadowolony, zapytany o odczucia po ogłoszeniu wyniku. Jeffrey Rath, prawnik z Calgary i jeden z głównych rzeczników ruchu, stwierdził, że on i inni planują zakasać rękawy i pracować ciężej. Keith Wilson powiedział zwolennikom w Calgary, że rozmowa o miejscu Alberty w Kanadzie będzie trwać, mimo że głosowanie dobiegło końca. Wilson podkreślił również, że co najmniej jedna czwarta populacji uważa, iż Alberta powinna być lepiej traktowana. BBC donosi, że ruch separatystyczny spodziewa się, iż ta kwestia będzie dominować w polityce Alberty przez lata.

Dlaczego pytanie trafiło do głosowania

BBC donosi, że rząd Smith obniżył liczbę podpisów, które kampania obywatelska musiała zebrać, aby trafić na kartę do głosowania, co krytycy nazwali niebezpiecznym hazardem. Ponieważ wynik był niewiążący, rząd zdołał uniknąć orzeczenia sądu, które zablokowało petycję o secesję, ponieważ społeczności rdzennych mieszkańców, których ziemia byłaby dotknięta, nie zostały skonsultowane. The Guardian opisał poczucie wyobcowania w prowincji jako głębokie, wskazując na sondaże, w których mieszkańcy Alberty stwierdzili, że większość kraju nie szanuje regionu. Tegan Hill z Fraser Institute, pisząc dla Globe and Mail, stwierdziła, że Alberta nie otrzymuje żadnych płatności wyrównawczych od lat 60. XX wieku. Tło obejmuje wojnę handlową z Waszyngtonem oraz groźby Donalda Trumpa, by uczynić Kanadę 51. stanem USA.

Rynki i co dalej

Dolar kanadyjski wzrósł o 0,55 proc. względem dolara amerykańskiego, co stanowi jego najlepszy dzień od około czterech tygodni. The Guardian zauważa, że Carney zgodził się poprzeć nowy rurociąg przesyłający 1 mln baryłek dziennie i złagodzić przepisy środowiskowe, oraz że musi dostarczyć wymierne korzyści, aby powstrzymać frakcję separatystyczną wewnątrz Zjednoczonej Partii Konserwatywnej Smith przed okopaniem się na swoich pozycjach.